Książki

Aby zrozumieć relację z najbliższym, drugim człowiekiem, trzeba zajrzeć w głąb siebie i sięgnąć ku animie i animusowi – archetypowym postaciom odsłaniającym obecność pierwiastka kobiecego w mężczyźnie i męskiego w kobiecie. To one wyrażają ukryte przestrzenie duszy i ducha, z którymi każdy z nas musi się zmierzyć, próbując osiągnąć pełnię tożsamości, niezależnie, czy żyjemy w związku czy w samotności, jesteśmy aktywni seksualnie czy wstrzemięźliwi, hetero- czy homoseksualni.

Anima i animus tworzą pomost między ego a najgłębszym „Ja” i otwierają drogę do poznania siebie i wewnętrznej transformacji. Ann Belford Ulanov i Barry Ulanov, łącząc wnikliwość psychologii jungowskiej z refleksją teologiczną, filozoficzną i literacką, prowadzą czytelnika przez archetypowy świat, w którym seksualność splata się z duchowością, a spotkanie z własnym cieniem i wewnętrznym „innym” staje się impulsem rozwoju.

Transformująca seksualność to jedna z najbardziej przenikliwych książek poświęconych tym dwóm archetypom. Autorzy, prowadząc czytelników od klinicznej praktyki, przez  poezję i prozę, aż po kontekst filozoficzny oraz polityczny – pokazują, z jak wielką siłą figury te wpływają na nasze relacje, twórczość i duchowe dojrzewanie, tworząc żywy most między psychiką, ciałem i duchem.

W książce Życie na Pograniczu Jerome S. Bernstein bada ewolucję zachodniej świadomości i opisuje wyłanianie się koncepcji tzw. „Pogranicza” – obszaru rzeczywistości, który wykracza poza racjonalne myślenie, a jednocześnie dla coraz większej liczby osób staje się niemal namacalny. Autor, opierając się na teorii Junga oraz wiedzy będącej owocem jego wieloletniej współpracy z przedstawicielami kultury nawahijskiej, argumentuje, że doświadczana przez osobowości Pogranicza większa wrażliwość na transracjonalną rzeczywistość otwiera nowe możliwości zrozumienia i uzdrowienia złożonych dolegliwości klinicznych i rozwojowych. W wielu przypadkach osoby, których doświadczenia wykraczają poza przestrzeń akceptowaną w kulturze zachodniej, postrzegają same siebie w kategoriach „nienormalności”, ponieważ nie dysponują jasno określonym kontekstem dla swoich przeżyć. Koncepcja osobowości Pogranicza wiele z tych doświadczeń wyjaśnia. Pozwala na uniknięcie pułapki konwencjonalnych uproszczeń polegających na przypisywaniu wszelkim pozaracjonalnym przeżyciom znamion psychopatologii.

W książce Życie na Pograniczu Jerome S. Bernstein bada ewolucję zachodniej świadomości i opisuje wyłanianie się koncepcji tzw. „Pogranicza” – obszaru rzeczywistości, który wykracza poza racjonalne myślenie, a jednocześnie dla coraz większej liczby osób staje się niemal namacalny. Autor, opierając się na teorii Junga oraz wiedzy będącej owocem jego wieloletniej współpracy z przedstawicielami kultury nawahijskiej, argumentuje, że doświadczana przez osobowości Pogranicza większa wrażliwość na transracjonalną rzeczywistość otwiera nowe możliwości zrozumienia i uzdrowienia złożonych dolegliwości klinicznych i rozwojowych. W wielu przypadkach osoby, których doświadczenia wykraczają poza przestrzeń akceptowaną w kulturze zachodniej, postrzegają same siebie w kategoriach „nienormalności”, ponieważ nie dysponują jasno określonym kontekstem dla swoich przeżyć. Koncepcja osobowości Pogranicza wiele z tych doświadczeń wyjaśnia. Pozwala na uniknięcie pułapki konwencjonalnych uproszczeń polegających na przypisywaniu wszelkim pozaracjonalnym przeżyciom znamion psychopatologii.

Neville Symington w książce Rozmowa, która uzdrawia. Jak przebiega leczenie podejmuje analityczne i praktyczne ujęcie jednego z kluczowych zagadnień psychoterapii: jak i dlaczego rozmowa może prowadzić do realnej zmiany psychicznej.

Na podstawie wykładów wygłoszonych w środowisku klinicznym autor przedstawia własne ujęcie procesu terapeutycznego, w którym centralne miejsce zajmuje relacja z drugą osobą jako warunek transformacji. Symington nie traktuje psychoanalizy jako zbioru technik, lecz jako spotkanie dwóch podmiotów, gdzie kluczowe jest rozpoznanie sensu wewnętrznego doświadczenia pacjenta.

To książka adresowana do praktyków – psychoterapeutów, psychoanalityków, psychologów klinicznych – ale także do wszystkich zainteresowanych tym, w jaki sposób myślenie analityczne może przekładać się na praktykę leczenia.

W książce Nieobecny ojciec Susan E. Schwartz bada wpływ nieobecnych fizycznie lub emocjonalnie ojców na życie i psychikę ich córek. Przedstawia historie kobiet wypełnionych cierpieniem, niepewnych siebie, z pękniętym sercem i duszą, doświadczających nierzadko rozpadu siebie, których głos został uciszony, a potrzeby stłumione. Przywołuje przykłady kliniczne córek, którym zabrakło postaci ojca – ich rozczarowania, ból, utratę złudzeń. Proponuje przy tym drogi wyjścia. Podpowiada drogę uleczenia się z idealizacji ojca oraz z doświadczenia zdrady, porzucenia i utraty.

Autorka przyjęła podejście interdyscyplinarne. Rozszerza i wyjaśnia koncepcje jungowskie poprzez sny, osobiste historie, baśnie, a także poezję Sylvii Plath.  Sięga również po teorie psychoanalityczne, w tym „efekt martwego ojca” André Greena czy teorię abjekcji Julii Kristevej.

W piętnastu rozdziałach analizuje liczne przejawy wpływu nieobecnego ojca na córkę, w tym zjawisko odzwierciedlenia martwego ojca, konstrukcję osobowości „jak-gdyby”, „córeczkę tatusia” i narcyzm. To studium nieodwzajemnionej miłości ojca doświadczanej na poziomie osobistym i zbiorowym.

W książce Nieobecny ojciec Susan E. Schwartz bada wpływ nieobecnych fizycznie lub emocjonalnie ojców na życie i psychikę ich córek. Przedstawia historie kobiet wypełnionych cierpieniem, niepewnych siebie, z pękniętym sercem i duszą, doświadczających nierzadko rozpadu siebie, których głos został uciszony, a potrzeby stłumione. Przywołuje przykłady kliniczne córek, którym zabrakło postaci ojca – ich rozczarowania, ból, utratę złudzeń. Proponuje przy tym drogi wyjścia. Podpowiada drogę uleczenia się z idealizacji ojca oraz z doświadczenia zdrady, porzucenia i utraty.

Autorka przyjęła podejście interdyscyplinarne. Rozszerza i wyjaśnia koncepcje jungowskie poprzez sny, osobiste historie, baśnie, a także poezję Sylvii Plath.  Sięga również po teorie psychoanalityczne, w tym „efekt martwego ojca” André Greena czy teorię abjekcji Julii Kristevej.

W piętnastu rozdziałach analizuje liczne przejawy wpływu nieobecnego ojca na córkę, w tym zjawisko odzwierciedlenia martwego ojca, konstrukcję osobowości „jak-gdyby”, „córeczkę tatusia” i narcyzm. To studium nieodwzajemnionej miłości ojca doświadczanej na poziomie osobistym i zbiorowym.

W książce Opuszczając dom mojego ojca Marion Woodman – psychoanalityczka jungowska, autorka m.in. Ciężarnej dziewicy i Uzależnienia od doskonałości – zabiera nas w podróż w głąb kobiecej świadomości za pośrednictwem osobistych opowieści trzech pacjentek – Kate Dansen, Mary Hamilton i Rity Allen. Spaja je i przeplata własnym doświadczeniem i wglądem, sięgając w tym celu po baśń o Wieloskórce braci Grimm. Woodman opisuje proces leczenia duszy, snując opowieść o dziewczynie, która ucieka z domu swojego ojca przed incestem. Skrywa urodę pod płaszczem z tysiąca skór, a na bal z ukochanym zakłada kolejno suknię księżycową, suknię z promieni słońca i suknię z gwiazd.

Trzy autorki dzienników podjęły własną drogę do pełni z innych powodów, w innym tempie i w innym stylu. Kate przeżywa załamanie po usunięciu trzeciej, niechcianej ciąży, czego efektem jest powrót do życia akademickiego po latach pełnienia niemal wyłącznie roli matki i żony. Mary, profesjonalna baletnica i nauczycielka tańca, po utracie dziecka podczas porodu nawiązuje głęboki dialog z wewnętrznymi postaciami, które przychodzą do niej ze snów. Rita, rzeźbiarka, autorka filmów dokumentalnych, reżyserka i scenopisarka, w toku wewnętrznej pracy wędruje w poszukiwaniu źródła własnej kreatywności, mierząc się z ciężką chorobą.

Książka ta powstała na podstawie tysięcy stron zapisków kobiet, które podzieliły się z czytelnikami nieprzebranym bogactwem snów, wizji, osobistych mitów i wspomnień.

Ciężarna dziewica. Proces psychologicznej transformacji Marion Woodman to wnikliwa wyprawa w kobiecą psychikę. Książka jest gęsta, głęboka i przemieniająca. Wspiera psychologiczną podróż kobiet w kierunku samorealizacji i indywiduacji. Marion Woodman - dzięki połączeniu poezji, literatury, sztuki, mitologii, archetypów, symboli oraz analizy snów i swojego własnego doświadczenia - osiąga wielowymiarowy wgląd w proces kobiecej transformacji psychologicznej. Książka jest opowieścią o trudnej i żmudnej drodze do świadomości. O pokonywaniu uzależnień – od jedzenia, narkotyków, pracy… O mądrości ciała, rytuałach inicjacyjnych, snach. I o związkach oraz poszukiwaniu własnej tożsamości. Jest celebracją kobiecości, zarówno w kobietach, jak i w mężczyznach. To historia o tym, jak sięgnąć po wolność.

Woodman w Ciężarnej dziewicy krok po kroku przedstawia proces, który przypomina przemianę gąsienicy w poczwarkę, a następnie w motyla. Opisuje kolejne etapy życia poczwarki, gdy życie, jakim je znamy, kończy się, a musimy zmierzyć się z samotnością. Przestajemy być osobami, którymi byliśmy dotychczas, a jednocześnie nie wiemy, kim możemy się stać. W takim czasie myślenie sercem może przybliżyć nas do wewnętrznej dziewicy, zawsze otwartej na życie, na nowe możliwości – do naszej własnej prawdy.

Marion Woodman w Wyniszczonym oblubieńcu otwiera całkowicie nowe pole badań nad psychologicznym wpływem patriarchatu na kobiety i mężczyzn, na kulturę, w jakiej żyjemy, a także na środowisko naturalne. Pokazuje, jak na wiele różnych sposobów spojrzenie kobiety na samą siebie może ulec okaleczeniu na skutek jej relacji z wewnętrznym mężczyzną. Osamotniona, pozbawiona dostępu do własnej duszy, traci zdolność, by zadbać o siebie i o własną prawdę.

Autorka łamie stereotypy dotyczące płci i z właściwą sobie błyskotliwością prowadzi przez skomplikowaną dynamikę w małżeństwach, między ojcami a córkami, a także w relacji w stosunku do samych siebie. Zauważa, że przemysłowa i postindustrialna kultura macho, która napędza zachodnią cywilizację, nie docenia znaczenia uczuć. Na skutek tego kobiety równie często jak mężczyźni odrzucają swoje autentyczne uczucia jako naiwne, nielogiczne i głupie. Doświadczamy więc głębokiej zdrady w samym rdzeniu siebie.

Wyniszczony oblubieniec osnuty jest wokół snów i doświadczeń pacjentek Marion Woodman, która aby zilustrować zachodzące w nich procesy, sięga po poezję – Keatsa, Wordswortha, Cummingsa, Dickinson, dramaty Shakespeare’a, baśnie, mity czy malarstwo. Sprawia to, że lektura książki jest całościowa, wymagająca i stawiająca wyzwanie dla zastanych poglądów dotyczących tego, co sami nierzadko uznajemy za męskość i kobiecość w sobie i w innych.

Pierwsze wyczerpujące i kompleksowe opracowanie osobistej i profesjonalnej współpracy Toni Wolff i C.G. Junga. Na temat Junga napisano już wiele publikacji i przeprowadzono niezliczone badania, lecz o Toni Wolff, którą sam twórca psychologii analitycznej nazywał kobietą swojego życia, wciąż wiadomo niewiele.  Błyskotliwa, przenikliwie intuicyjna Wolff uzupełniała się intelektualnie z Jungiem i wniosła w jego idee perspektywę kobiecą. W istocie jej wpływ na jego myśl okazuje się o wiele silniejsza niż sądzono, zwłaszcza że oboje, już na wczesnym etapie współpracy, odkryli, że mogą osiągnąć więcej razem niż osobno. Ich głęboka, wyrazista relacja zaowocowała na początku XX wieku przełomem w spojrzeniu na ludzką psychikę. Książka Toni Wolff i Carl Gustav Jung. Współpracownicy została napisana na podstawie wiarygodnych relacji i dowodów, w tym nagrań archiwalnych, prywatnych dokumentów rodzinnych, autorskich oświadczeń Junga i Wolff, jak również osobistych zapisków z dzienników Wolff. To opowieść o dwóch niezwyczajnych osobowościach, których relacja ożywiała wzajemnie ich umysły i dotykała duszy.  

Podczas gdy tożsamość społeczna kobiet w średniowiecznym społeczeństwie opierała się głównie na rytuale małżeństwa, tożsamość mężczyzn wynikała z przynależności do określonych grup. Rycerze, mnisi, studenci i członkowie cechów przechodzili proces inicjacji w ramach swoich unikalnych subkultur.

W książce Od chłopców do mężczyzn Ruth Mazo Karras dokładnie śledzi ten proces socjalizacji, krok po kroku badając średniowieczne pojęcie męskości, które odróżniało mężczyznę od chłopca, kobiety, a nawet zwierzęcia.

Analizując proces formowania się dorosłej męskiej tożsamości w XIV i XV wieku, Karras przygląda się rolom mężczyzn przez pryzmat trzech różnych grup społecznych, obrazujących jednocześnie część ówczesnej stratyfikacji społecznej, czyli: rycerstwo i dwór, studenci i uniwersytety, rzemieślnicy i cechy. Wskazuje, że w późnym średniowieczu mężczyzn definiowano jako przeciwieństwo kobiet, ale nie było to jedynym czynnikiem determinującym ich rolę w społeczeństwie. Rycerze dowodzili swojej wartości poprzez stosowanie przemocy wobec innych mężczyzn, ale także wykazując się umiejętnością kontrolowania kobiet. Studenci okazywali wartość w dysputach, a także przez znajomość łaciny i umiejętne wykorzystywanie intelektu i narzędzi logicznych w starciach z innymi mężczyznami. Rzemieślnicy natomiast udowadniali swoje męstwo, osiągając niezależność jako gospodarze i głowy rodziny.

W książce W cieniu Saturna James Hollis rzuca światło na mroczne dziedzictwo, jakie noszą w swoich duszach mężczyźni.

Rzymski bóg rolnictwa i czasu Saturn, odpowiednik greckiego Kronosa, zabił swojego ojca Uranosa w zemście za to, że ten wrzucił go do Tartaru za nieposłuszeństwo. W obawie, że skończy tak samo, sam stał się tyranem i kiedy rodziły mu się dzieci, pożerał je. Jedynym, któremu udało się przeżyć, był Zeus, który zdołał zdetronizować potwornego władcę. Sam jednak, tak jak ojciec i dziadek, rozpoczął okrutne i bezlitosne rządy.

Od tamtego czasu wszyscy mężczyźni, pokolenie za pokoleniem, dzielą saturniczny ciężar, kładący się cieniem na całym ich życiu i, w konsekwencji – na życiu kobiet, dzieci i całego świata. Potrójny cień Saturna – wojna, praca i niepokój (war, work, worry) – towarzyszy każdemu chłopcu od momentu narodzin aż do śmierci. Mężczyźni żyją pod nieustanną presją rywalizacji, w stanie nigdy nie kończącej się czujności i strachu, w tęsknocie za męskością, w którą nigdy nie zostali zainicjowani, bo zabrakło ojców i starszyzny, którzy by wskazali im drogę. Za prawdziwą męskością, która nie jest tożsama z pustym maczyzmem władającym wyobraźnią współczesnego świata i dyktującym niespełnialne warunki. Za czułą męskością, w której współistnienie kobiecości i męskości nie jest podane w wątpliwość ani wydrwione, lecz uznane i uprawomocnione.

W książce W cieniu Saturna James Hollis rzuca światło na mroczne dziedzictwo, jakie noszą w swoich duszach mężczyźni.

Rzymski bóg rolnictwa i czasu Saturn, odpowiednik greckiego Kronosa, zabił swojego ojca Uranosa w zemście za to, że ten wrzucił go do Tartaru za nieposłuszeństwo. W obawie, że skończy tak samo, sam stał się tyranem i kiedy rodziły mu się dzieci, pożerał je. Jedynym, któremu udało się przeżyć, był Zeus, który zdołał zdetronizować potwornego władcę. Sam jednak, tak jak ojciec i dziadek, rozpoczął okrutne i bezlitosne rządy.

Od tamtego czasu wszyscy mężczyźni, pokolenie za pokoleniem, dzielą saturniczny ciężar, kładący się cieniem na całym ich życiu i, w konsekwencji – na życiu kobiet, dzieci i całego świata. Potrójny cień Saturna – wojna, praca i niepokój (war, work, worry) – towarzyszy każdemu chłopcu od momentu narodzin aż do śmierci. Mężczyźni żyją pod nieustanną presją rywalizacji, w stanie nigdy nie kończącej się czujności i strachu, w tęsknocie za męskością, w którą nigdy nie zostali zainicjowani, bo zabrakło ojców i starszyzny, którzy by wskazali im drogę. Za prawdziwą męskością, która nie jest tożsama z pustym maczyzmem władającym wyobraźnią współczesnego świata i dyktującym niespełnialne warunki. Za czułą męskością, w której współistnienie kobiecości i męskości nie jest podane w wątpliwość ani wydrwione, lecz uznane i uprawomocnione.

W książce Zstąpienie do Bogini. Ścieżka kobiecej inicjacji Sylvia Brinton Perera przywołuje mit o Innanie i jej siostrze Ereszkigal, aby zilustrować drogę kobiecej indywiduacji. Rozumie powrót do Bogini jako poszukiwanie odnowy źródła kobiecego doświadczenia i ważny aspekt kobiecej drogi ku pełni. Perera zajmuje się stłumionymi w naszej kulturze aspektami kobiecości, idąc za nimi w chtoniczne głębiny psychiki i poszukując ścieżki indywiduacji wiodącej ku bardziej zrównoważonemu ego, zdolnemu do bycia w relacji zarówno do kobiecego jak i męskiego wymiaru psychiki. Uważa, że połączenie z głębokimi wymiarami kobiecości jest inicjacyjnym doświadczeniem niezbędnym dla większości zachodnich kobiet. Proces ten obejmuje zarówno poświęcenie tożsamości duchowych córek patriarchatu, jak i zstąpienie w duchowy wymiar Bogini, jako że wielki zakres mocy i energii kobiecości pozostaje uśpiony w psychice nieświadomej.

Uzależnienie od doskonałości cieszy się niesłabnącym powodzeniem wśród czytelniczek i czytelników na całym świecie od momentu wydania. Analiza uzależnieniowych wzorców kultury zachodniej – w tym zaburzeń odżywiania – poprowadziła Marion Woodman ku poszukiwaniu głębokich źródeł pierwiastka kobiecego, które w dalszych pracach rozwinęła poprzez pojęcia świadomej kobiecości, archetypów Dziewicy i Czarnej Madonny. Książka przedstawia konsekwencje identyfikacji zarówno kobiet jak i mężczyzn z ideałem doskonałości i pierwiastkiem władzy, i pokazuje, że możliwa jest nowa forma relacji pomiędzy kobiecością i męskością, nieoparta na zasadach patriarchalnej kultury. Drogę do tego przeciera nam sama Autorka, łącząc w swym pisarskim stylu czułość ze stanowczością, stawiając przed nami wyzwania, z którymi musimy się zmierzyć, a jednocześnie z miłością i uważnością wyjaśniając złożone źródła naszych uwarunkowań. Jej książka mówi zarówno do naszego ciała, jak i intelektu oraz wyobraźni. Jest przewodnikiem na ścieżce osobistej zmiany, a jednocześnie pomaga orientować się w złożonych i burzliwych bieżących zjawiskach społecznych. 

Uzależnienie od doskonałości cieszy się niesłabnącym powodzeniem wśród czytelniczek i czytelników na całym świecie od momentu wydania. Analiza uzależnieniowych wzorców kultury zachodniej – w tym zaburzeń odżywiania – poprowadziła Marion Woodman ku poszukiwaniu głębokich źródeł pierwiastka kobiecego, które w dalszych pracach rozwinęła poprzez pojęcia świadomej kobiecości, archetypów Dziewicy i Czarnej Madonny. Książka przedstawia konsekwencje identyfikacji zarówno kobiet jak i mężczyzn z ideałem doskonałości i pierwiastkiem władzy, i pokazuje, że możliwa jest nowa forma relacji pomiędzy kobiecością i męskością, nieoparta na zasadach patriarchalnej kultury. Drogę do tego przeciera nam sama Autorka, łącząc w swym pisarskim stylu czułość ze stanowczością, stawiając przed nami wyzwania, z którymi musimy się zmierzyć, a jednocześnie z miłością i uważnością wyjaśniając złożone źródła naszych uwarunkowań. Jej książka mówi zarówno do naszego ciała, jak i intelektu oraz wyobraźni. Jest przewodnikiem na ścieżce osobistej zmiany, a jednocześnie pomaga orientować się w złożonych i burzliwych bieżących zjawiskach społecznych. 

Przełomowa książka Maureen Murdock, Podróż Bohaterki, powstała w odpowiedzi na opis podróży męskiego bohatera Josepha Campbella. Zgłębiając jego prace, Murdock czuła, że nie obejmują one specyficznej psychologicznej i duchowej sytuacji współczesnych kobiet, ani ich rytmów rozwoju. Przedstawiona przez nią ścieżka rozwojowa powstała na podstawie pracy terapeutycznej i studiów nad mitologicznymi obrazami kobiecości, stając się wzorcem dla pisarek, reżyserek i tych kobiet, które poszukiwały rozumienia głębokiego zranienia kobiecości zarówno w osobistym, jak i kulturowym wymiarze. Ta doskonała książka jest nie tylko osobistym przewodnikiem na kobiecej ścieżce rozwoju, ale i kopalnią wiedzy na temat kobiecej psychologii dla tych, którzy pracują z kobietami i zajmują się pracą twórczą z kobiecej perspektywy. 

Przełomowa książka Maureen Murdock, Podróż Bohaterki, powstała w odpowiedzi na opis podróży męskiego bohatera Josepha Campbella. Zgłębiając jego prace, Murdock czuła, że nie obejmują one specyficznej psychologicznej i duchowej sytuacji współczesnych kobiet, ani ich rytmów rozwoju. Przedstawiona przez nią ścieżka rozwojowa powstała na podstawie pracy terapeutycznej i studiów nad mitologicznymi obrazami kobiecości, stając się wzorcem dla pisarek, reżyserek i tych kobiet, które poszukiwały rozumienia głębokiego zranienia kobiecości zarówno w osobistym, jak i kulturowym wymiarze. Ta doskonała książka jest nie tylko osobistym przewodnikiem na kobiecej ścieżce rozwoju, ale i kopalnią wiedzy na temat kobiecej psychologii dla tych, którzy pracują z kobietami i zajmują się pracą twórczą z kobiecej perspektywy. 

W serii wywiadów i tekstów z lat 1985-1992 analityczka jungowska Marion Woodman, autorka bestsellerowych książek, mówi o seksualności, twórczości, relacjach, uzależnieniach, uzdrawianiu ciała i duszy, duchowości w kontekście indywidualnego rozwoju, stanu naszej kultury i Ziemi. Wątkiem łączącym jest świadoma kobiecość – zdolność odniesienia się do siebie samego i świata, która wykracza poza patriarchalne myślenie zdominowane przez pierwiastek władzy. Wspaniała lektura zarówno dla wszystkich, którzy znają i kochają Marion Woodman, jak i dla tych, którzy dopiero poznają jej prace. Jak zwykle w książkach Marion, jej opowieści są wskazówkami na drodze wewnętrznego rozwoju, a jednocześnie dostarczają wiedzy z perspektywy duszy, łączącej różne wymiary doświadczenia. 

Przygotowaliśmy dla naszych czytelniczek i czytelników specjalny zeszyt „Notatki z Podróży”. Oryginalnie pomyślany jest on jako uzupełnienie książki Maureen Murdock „Osobisty podręcznik do Podróży Bohaterki” i służy do pracy z ćwiczeniami, które proponuje autorka – notowania snów i odpowiedzi na pytania, rysowania i podążania za swą wyobraźnią.

Może również przydać się w podróży, którą otwierają inne nasze książki.