Outlet

W książce Odkrywanie wewnętrznej matki Bethany Webster łączy badania nad zjawiskiem traumy, teorię feministyczną i nauki psychologiczne z osobistą historią relacji z matką. Opisuje konsekwencje, jakie niesie ze sobą utrwalona przez patriarchat i przekazywana z matek na córki międzypokoleniowa trauma, próbując zrozumieć, jak można przerwać ten destrukcyjny cykl. Stara się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego kobiety często są nieśmiałe i ciche, dlaczego nie pozwalają sobie na rozwój zawodowy i osobisty. Zastanawia się, co takiego napędza niepewność i brak pewności siebie, których tak często doświadcza wiele kobiet.

Przyczyn kobiecej traumy autorka upatruje w systemowym pozbawieniu praw kobiet przez patriarchat, które to zjawisko nazywa „matczyną raną”. Wyjaśnia, że cykl ten jest utrwalany przez zranione matki, które nieświadomie przekazują swoim córkom krzywdzące przekonania i zachowania. Jak pisze: „gojenie matczynej rany jest drogą do międzypokoleniowego uzdrowienia i transformacji, które są potrzebne, by zmienić losy przyszłych pokoleń. Lecząc ją, tworzymy lepszy świat dla siebie, naszych rodzin, naszych dzieci i dla samej Ziemi.”

Aby zrozumieć relację z najbliższym, drugim człowiekiem, trzeba zajrzeć w głąb siebie i sięgnąć ku animie i animusowi – archetypowym postaciom odsłaniającym obecność pierwiastka kobiecego w mężczyźnie i męskiego w kobiecie. To one wyrażają ukryte przestrzenie duszy i ducha, z którymi każdy z nas musi się zmierzyć, próbując osiągnąć pełnię tożsamości, niezależnie, czy żyjemy w związku czy w samotności, jesteśmy aktywni seksualnie czy wstrzemięźliwi, hetero- czy homoseksualni.

Anima i animus tworzą pomost między ego a najgłębszym „Ja” i otwierają drogę do poznania siebie i wewnętrznej transformacji. Ann Belford Ulanov i Barry Ulanov, łącząc wnikliwość psychologii jungowskiej z refleksją teologiczną, filozoficzną i literacką, prowadzą czytelnika przez archetypowy świat, w którym seksualność splata się z duchowością, a spotkanie z własnym cieniem i wewnętrznym „innym” staje się impulsem rozwoju.

Transformująca seksualność to jedna z najbardziej przenikliwych książek poświęconych tym dwóm archetypom. Autorzy, prowadząc czytelników od klinicznej praktyki, przez  poezję i prozę, aż po kontekst filozoficzny oraz polityczny – pokazują, z jak wielką siłą figury te wpływają na nasze relacje, twórczość i duchowe dojrzewanie, tworząc żywy most między psychiką, ciałem i duchem.

W książce Życie na Pograniczu Jerome S. Bernstein bada ewolucję zachodniej świadomości i opisuje wyłanianie się koncepcji tzw. „Pogranicza” – obszaru rzeczywistości, który wykracza poza racjonalne myślenie, a jednocześnie dla coraz większej liczby osób staje się niemal namacalny. Autor, opierając się na teorii Junga oraz wiedzy będącej owocem jego wieloletniej współpracy z przedstawicielami kultury nawahijskiej, argumentuje, że doświadczana przez osobowości Pogranicza większa wrażliwość na transracjonalną rzeczywistość otwiera nowe możliwości zrozumienia i uzdrowienia złożonych dolegliwości klinicznych i rozwojowych. W wielu przypadkach osoby, których doświadczenia wykraczają poza przestrzeń akceptowaną w kulturze zachodniej, postrzegają same siebie w kategoriach „nienormalności”, ponieważ nie dysponują jasno określonym kontekstem dla swoich przeżyć. Koncepcja osobowości Pogranicza wiele z tych doświadczeń wyjaśnia. Pozwala na uniknięcie pułapki konwencjonalnych uproszczeń polegających na przypisywaniu wszelkim pozaracjonalnym przeżyciom znamion psychopatologii.

W książce Opuszczając dom mojego ojca Marion Woodman – psychoanalityczka jungowska, autorka m.in. Ciężarnej dziewicy i Uzależnienia od doskonałości – zabiera nas w podróż w głąb kobiecej świadomości za pośrednictwem osobistych opowieści trzech pacjentek – Kate Dansen, Mary Hamilton i Rity Allen. Spaja je i przeplata własnym doświadczeniem i wglądem, sięgając w tym celu po baśń o Wieloskórce braci Grimm. Woodman opisuje proces leczenia duszy, snując opowieść o dziewczynie, która ucieka z domu swojego ojca przed incestem. Skrywa urodę pod płaszczem z tysiąca skór, a na bal z ukochanym zakłada kolejno suknię księżycową, suknię z promieni słońca i suknię z gwiazd.

Trzy autorki dzienników podjęły własną drogę do pełni z innych powodów, w innym tempie i w innym stylu. Kate przeżywa załamanie po usunięciu trzeciej, niechcianej ciąży, czego efektem jest powrót do życia akademickiego po latach pełnienia niemal wyłącznie roli matki i żony. Mary, profesjonalna baletnica i nauczycielka tańca, po utracie dziecka podczas porodu nawiązuje głęboki dialog z wewnętrznymi postaciami, które przychodzą do niej ze snów. Rita, rzeźbiarka, autorka filmów dokumentalnych, reżyserka i scenopisarka, w toku wewnętrznej pracy wędruje w poszukiwaniu źródła własnej kreatywności, mierząc się z ciężką chorobą.

Książka ta powstała na podstawie tysięcy stron zapisków kobiet, które podzieliły się z czytelnikami nieprzebranym bogactwem snów, wizji, osobistych mitów i wspomnień.

Ciężarna dziewica. Proces psychologicznej transformacji Marion Woodman to wnikliwa wyprawa w kobiecą psychikę. Książka jest gęsta, głęboka i przemieniająca. Wspiera psychologiczną podróż kobiet w kierunku samorealizacji i indywiduacji. Marion Woodman - dzięki połączeniu poezji, literatury, sztuki, mitologii, archetypów, symboli oraz analizy snów i swojego własnego doświadczenia - osiąga wielowymiarowy wgląd w proces kobiecej transformacji psychologicznej. Książka jest opowieścią o trudnej i żmudnej drodze do świadomości. O pokonywaniu uzależnień – od jedzenia, narkotyków, pracy… O mądrości ciała, rytuałach inicjacyjnych, snach. I o związkach oraz poszukiwaniu własnej tożsamości. Jest celebracją kobiecości, zarówno w kobietach, jak i w mężczyznach. To historia o tym, jak sięgnąć po wolność.

Woodman w Ciężarnej dziewicy krok po kroku przedstawia proces, który przypomina przemianę gąsienicy w poczwarkę, a następnie w motyla. Opisuje kolejne etapy życia poczwarki, gdy życie, jakim je znamy, kończy się, a musimy zmierzyć się z samotnością. Przestajemy być osobami, którymi byliśmy dotychczas, a jednocześnie nie wiemy, kim możemy się stać. W takim czasie myślenie sercem może przybliżyć nas do wewnętrznej dziewicy, zawsze otwartej na życie, na nowe możliwości – do naszej własnej prawdy.

Donald Kalsched znany jest już polskim czytelnikom z Wewnętrznego świata traumy. W swej kolejnej książce – Trauma i Dusza – przedstawia psychologiczno-duchowe podejście do rozumienia i leczenia traumy z perspektywy psychoanalizy jungowskiej, teorii relacji z obiektem i współczesnej neuronauki. Opisuje w niej ocalające życie archetypowe obrony, których działanie nie służy jedynie poradzeniu sobie z okrutną rzeczywistością – chronią one rdzeń niewinności, zachowując go do czasu, gdy życie w zewnętrznym świecie stanie się znów możliwe.

Opisując doświadczenie traumatyczne, Kalsched posługuje się językiem wielu teorii i wymiarów doświadczenia.  Jego integrująca opowieść nie tylko przedstawia proces leczenia traumy – sama w sobie stanowi proces leczenia traumatycznych pęknięć i dysocjacji psychologicznego języka. Ważnym jego elementem jest poruszający opis traumatycznego rozstania leżącego u korzeni współczesnej psychologii – zerwania relacji pomiędzy Carlem Gustavem Jungiem i Zygmuntem Freudem.

Przedstawione teorie psychoanalityczne są żywo ilustrowane opisami terapii ocalałych z traumy osób, snami, doświadczeniami wizyjnymi, obrazami z baśni, literatury i sztuki. Podróż Dantego przez Piekło i spotkanie z samym jądrem dysocjacji, historia Małego Księcia jako opis utraconej i odzyskanej niewinności, Dziewczyna bez Rąk w procesie leczenia traumatycznego rozczłonkowania – to tylko niektóre przykłady.

Autor zgłębia rzeczywistość dwóch potraumatycznych światów – ludzkiego doświadczenia i symboliki archetypowych obrazów, z właściwą sobie uważnością i czułością. Jego książka jest opowieścią o zwyczajnych pacjentach i zwyczajnych terapeutach, którzy we wspólnej pracy czasem są w stanie na chwilę pochwycić realność ludzkiej duszy i głębiny ducha, co wywiera na nich przemieniający wpływ.

Marion Woodman w Wyniszczonym oblubieńcu otwiera całkowicie nowe pole badań nad psychologicznym wpływem patriarchatu na kobiety i mężczyzn, na kulturę, w jakiej żyjemy, a także na środowisko naturalne. Pokazuje, jak na wiele różnych sposobów spojrzenie kobiety na samą siebie może ulec okaleczeniu na skutek jej relacji z wewnętrznym mężczyzną. Osamotniona, pozbawiona dostępu do własnej duszy, traci zdolność, by zadbać o siebie i o własną prawdę.

Autorka łamie stereotypy dotyczące płci i z właściwą sobie błyskotliwością prowadzi przez skomplikowaną dynamikę w małżeństwach, między ojcami a córkami, a także w relacji w stosunku do samych siebie. Zauważa, że przemysłowa i postindustrialna kultura macho, która napędza zachodnią cywilizację, nie docenia znaczenia uczuć. Na skutek tego kobiety równie często jak mężczyźni odrzucają swoje autentyczne uczucia jako naiwne, nielogiczne i głupie. Doświadczamy więc głębokiej zdrady w samym rdzeniu siebie.

Wyniszczony oblubieniec osnuty jest wokół snów i doświadczeń pacjentek Marion Woodman, która aby zilustrować zachodzące w nich procesy, sięga po poezję – Keatsa, Wordswortha, Cummingsa, Dickinson, dramaty Shakespeare’a, baśnie, mity czy malarstwo. Sprawia to, że lektura książki jest całościowa, wymagająca i stawiająca wyzwanie dla zastanych poglądów dotyczących tego, co sami nierzadko uznajemy za męskość i kobiecość w sobie i w innych.